جامعه‌شناسی دین

پیش از مرگ نابهنگام ماکس وبر حدود چهل سال پیش، مقام او به عنوان یکی از بنیان‌گذاران اصلی علم اجتماعی نوین، به ویژه جامعه‌شناسی نوین، به تدریج تثبیت شده بود. ولی در آن زمان اهمیت کارهای وبر هنوز به درستی شناخته نشده بود؛ موانع فهم اندیشه او به دلایل فنی و مقاومت فرهنگی، هنوز هم پابرجاست. بیش‌ترین تأکید اندیشه وبر بر حوزه دین بود، گر چه پهنه کار نظری او مسائل مربوط به سازمان و فرایند اقتصادی، نظام‌های سیاسی، سازمان‌های رسمی و حقوق را نیز در بر می‌گرفت. آموزش اولیه او در رشته تاریخ علم حقوق بود و از آن‌جا به تاریخ علم اقتصاد روی آورد. در آن زمان که وبر به بررسی دین روی آورد، تأکیدش نه بر دین، به معنای مطلق، آن‌چنان که عالمان دین یا تاریخ‌نگاران کلیسا می‌پندارند، بلکه بر روابط میان افکار و پای‌بندی‌های مذهبی و جنبه‌های دیگر کردار انسان، به ویژه ویژ‌گی‌های اقتصادی این کردار در چهارچوب جامعه بود.